آن تفصيل : شيخ قطب الدّين مبارك : كه به علّو مقامات و سمّو درجات ، مشهور و معروف است . در طاق مذكور ، رياضت مىكشيده و او را حالتى دست مىدهد كه چند روز ، مجذوبانه با دهان باز ، بيهوش افتاده بوده و منج « 1 » در دهانش آشيانه ساخته ؛ اللّه اعلم . وفات وى در سنهء 607 هجرى است ؛ قبرش در كمهر « 2 » است ، يعنى در كمين ؛ و بقعه‌اى دارد ؛ زيارتگاه مردم آنجاست . فقير آن را ديده‌ام . وقتى از اوقات ، حكايت مذكور را نوشته ، فرستادم به محضر انور عارف كامل و عالم عامل ، استادنا الرّشيد جناب شيخ مفيد . ضمنا سؤالى از جذبه نمودم . آنچه را كه در جواب مرقوم فرمودند ، بعينه نوشته مىشود . اين است : جناب ميرزاى فرصت ! از جذبه سؤال نموده بودى . مجملا ، جذبه به فتح جيم و سكون ذال معجمه و باء مفتوحه و در آخر هاء ، به حسب لغت عرب ، از براى مرّه است ، يعنى يك بار كشيدن ؛ و به اصطلاح اصحاب عرفان ، مستعمل است در معنى كشش قلبى ؛ و از اين است : جذبة من جذبات الحق ، توازى عمل الثقلين « 3 » . تا كه از جانب معشوق نباشد كششى * كوشش عاشق بيچاره به جايى نرسد بدان كه به اعتقاد اين طايفه ، طرق به سوى حق تعالى ، به عدد نفسهاى خلايق است ، به فتح فاء ؛ و اين طرق با كثرت عدد آنها ، محصور در سه 3 نوع است : نوع اوّل : طريق اصحاب [ 247 f ] معاملات است به كثرت صوم و صلوة و تلاوت قرآن و حج و جهاد و غير آنها از اعمال ظاهره ؛ و اين طريق اخيار است و واصلون به اين طريق ، در زمان طويل ، اقلّ از قليلى است . نوع دوم : طريق اصحاب مجاهدات و رياضات است در تبديل اخلاق و تزكيهء نفس « 4 »

--> ( 1 ) . به ضمّ سيّم و سكون نون و جيم ، عموما به معنى زنبور است و خصوصا زنبور عسل ؛ و به معنى خرمگس نيز آمده و بعضى ميم را مفتوح دانند . ( 2 ) . به ضمّ كاف تازى و كسر ميم و سكون هاء و راء مهمله است ؛ و گويند در اصل ، كوه مهر بوده ؛ به هر حال اسم قديم كمين است . ( 3 ) . يعنى كششى از كششهاى حق ، برابر است عمل جنّ و انس را . ثقلين محرّكه ، تثنيه ثقل به دو فتحه است ؛ چنان كه در قول خداى تعالى است . سيفرغ لكم ايّها الثقلان . ( 4 ) . پاكيزه گردانيدن ، به اصطلاح نقش را تطهير نمودن ، از اخلاق ذميمه است .